Kategoria

Przyroda

Drzewa, rośliny, ptaki, owady i zwierzęta, które mijasz na spacerze – i sposoby, żeby wreszcie nazwać je po imieniu.

11 artykułów

Artykuły

Zjawiska

Przesilenie zimowe – co to jest i kiedy jest w 2026 roku?

Przesilenie zimowe w 2026 roku wypada 21 grudnia (poniedziałek) o godzinie 21:50 czasu środkowoeuropejskiego, czyli 20:50 UTC. To moment, w którym Słońce jest najniżej nad południowym horyzontem, a w Polsce zaczyna się astronomiczna zima i wypada najkrótszy dzień w roku. Zimowe przesilenie to nie „jakaś data z kalendarza”, tylko precyzyjny moment, który co roku przesuwa się o kilka godzin.

7 min czytania

Drzewa

Jak rozpoznać drzewa zimą bez liści?

Drzewa bez liści rozpoznasz w trzech krokach: najpierw sylwetka (pokrój) z daleka, potem układ gałązek i pąków z bliska, na końcu kora na pniu. Pierwsze pytanie to zawsze: czy gałązki rosną naprzeciwlegle, czy naprzemianlegle? Z tą wiedzą i prostą tabelą z dziesięcioma gatunkami rozpoznasz większość drzew z ulicy, parku i lasu.

6 min czytania

Ptaki śpiewające i drobne

Jemiołuszka – jak wygląda i kiedy pojawia się w Polsce?

Jemiołuszka to ptak z charakterystycznym czubem na głowie i żółtą końcówką ogona, który w Polsce jest gatunkiem przelotnym i zimującym nielicznie. Pojawia się w nalotach: w jednym roku może być jej dużo, w następnym prawie wcale. Żywi się zimą głównie owocami, zwłaszcza jarzębiną, a od pierwszych mrozów do lutego warto szukać jej na drzewach z jagodami. Jest objęta ścisłą ochroną.

7 min czytania

Ptaki śpiewające i drobne

Zięba – jak wygląda, jak śpiewa i czy zimuje w Polsce?

Zięba ptak to jeden z najliczniejszych ptaków w Polsce: gniazduje tu 7,6–8,5 mln par. Samiec ma rdzawą pierś, niebieskoszarą głowę i dwa jasne paski na skrzydle, a samica jest oliwkowo-brązowa. Zięba zimuje w Polsce częściowo: badania z południowo-zachodniej części kraju pokazują stada zimujących ptaków, a reszta populacji wędruje.

6 min czytania

Ptaki śpiewające i drobne

Gil – jak wygląda, gdzie występuje i czy odlatuje na zimę? Odpowiadamy!

Gil ptak to jeden z najpiękniejszych zimowych gości: zwarty, wielkości trochę większej od wróbla, z czarną czapeczką i (u samca) różowoczerwonym spodem. Gil występuje w Polsce przez cały rok, ale zimą jest go więcej, bo do naszych gilów dołączają ptaki z północnej i wschodniej Europy. Odlatuje tylko częściowo: część ptaków wędruje na południe w poszukiwaniu pokarmu, a stałe migracje dotyczą populacji z tajgi.

7 min czytania

Ptaki śpiewające i drobne

Kule tłuszczowe dla ptaków – czy są bezpieczne i jak je zrobić?

Kule tłuszczowe dla ptaków są bezpieczne, jeśli nie wisią w plastikowej siatce, są świeże i podajesz je w odpowiednią pogodę. Największe ryzyko to właśnie siatka, w której ptak może uwięzić stopę, a dzięcioł nawet język. Najlepiej wieszać kule w drucianym koszyku albo zrobić je samemu i podawać zimą, gdy tłuszcz nie psuje się w cieple.

7 min czytania

Ptaki śpiewające i drobne

Co jedzą sikorki zimą? Czym je dokarmiać

Sikorki zimą jedzą przede wszystkim to, co znajdą w naturze (owady, nasiona), a dokarmianie jest tylko dodatkiem. Gdy chcesz im pomóc, podaj słonecznik (najlepiej łuskany), niesolone rozdrobnione orzechy, słoninę lub kule tłuszczowe. Nie dawaj pestek dyni, płynnych tłuszczów ani mieszanek dla ptaków egzotycznych, a rodzynki wcześniej namocz.

7 min czytania

Ptaki

Jakie ptaki przylatują do karmnika zimą? Przewodnik po zimowych gościach!

Do karmnika zimą przylatują najczęściej sikory (bogatka i modraszka), wróble, kosy, dzwońce i kowaliki, a w pobliżu drzew z owocami czasem także zięby, gile czy dzięcioły. Ptaki w karmniku różnią się tym, co jedzą i jak się zachowują: jedne wiszą na kuli tłuszczowej, inne zbierają okruchy z ziemi. Najłatwiej je rozpoznać po tym, gdzie siedzą i co wybierają z karmy, a dopiero potem po kolorze piór.

9 min czytania

Przyroda

Czym dokarmiać ptaki zimą, a czego unikać? Poznaj listę zasad!

Zimą ptaki najlepiej dokarmiać nasionami słonecznika, ziarnami zbóż i karmą tłuszczową (słonina, smalec, łój). Nie dawaj im chleba ani jedzenia solonego i przyprawionego. Podawaj mało i często, a karmnik regularnie czyść, bo brudny szkodzi bardziej, niż pomaga. Kiedyś sądziliśmy, że wystarczy wysypać okruszki z kuchni i sprawa załatwiona. Potem przeczytaliśmy poradniki ornitologów i badania o chorobach przy karmnikach, i okazało się, że w tej prostej sprawie jest sporo niuansów. Co ważne, polskie organizacje nie są w tym zgodne, więc pokazujemy różne stanowiska obok siebie.

7 min czytania

Ptaki

Jakie ptaki zimują w Polsce? Sprawdź!

Zimą w Polsce spotykamy ptaki osiadłe, gatunki coraz częściej pozostające oraz przybyszów z północy i wschodu. Przy rozpoznawaniu warto obserwować sylwetkę, dziób i ogon. Najczęstsze są sikory, wróble, kosy i kowaliki, lecz najliczniejsze pozostają ptaki wodne. Ich liczebność zależy głównie od surowości zimy.

7 min czytania

Przyroda

Dlaczego liście zmieniają kolor na jesień? Sprawdzamy!

Liście zmieniają kolor jesienią, bo drzewo wycofuje z nich zielony chlorofil, a wtedy wychodzą na wierzch żółte i pomarańczowe barwniki, które były w liściu przez cały rok. Z czerwienią jest inaczej: czerwone antocyjany u wielu gatunków powstają dopiero jesienią, więc nie są ukryte pod zielenią. Przez lata myśleliśmy, że wszystkie jesienne kolory „wychodzą” z liścia tak samo. Gdy zaczęliśmy czytać badania, okazało się, że czerwień to zupełnie osobna historia, i od tamtej pory patrzymy na kolory jesieni inaczej. Poniżej zbieramy to, czego się dowiedzieliśmy, razem ze źródłami.

5 min czytania

Bądź na bieżąco

Zapisz się do newslettera i otrzymuj nowe artykuły prosto na maila.

Zaprenumeruj ten blog przez e-mail

Wpisz swój adres e-mail, aby subskrybować tego bloga i otrzymywać powiadomienia o nowych wpisach pocztą e-mail.